Een naam om nooit te vergeten
Tsjernobyl lag in de Sovjet-Unie
Keerpunt in de Koude Oorlog
Vraagtekens bij kernenergie
Duizenden jaren radioactief
100 kilometer van Kyiv
Vier kernreactoren
Vreedzaam gebruik van atoomtechnologie
Een stad voor het personeel: Pripyat
Tienduizenden inwoners
Pripyat, een complete stad
De dag van het ongeluk
Een routinetest
Menselijke fouten en pech
Test van het koelsysteem
Zonder het vangnet van noodkoeling
Ontwerpfout in de reactor
Getest door een minder ervaren groep
Nachtdienst
Hoofdpersonen van het drama
De test
Heel veel stoom
Explosies
De reactorkern kwam bloot te liggen
Radioactiviteit in de lucht
Dodelijk materiaal
Direct onder de reactorkern
Grootste lek ooit
Radioactiviteit
Pripyat in direct gevaar
Doden en gewonden vanwege de straling
Evacuatie liet op zich wachten
Het Apparatsjik vertraagde de redding
Slecht voor het imago van de Sovjet-Unie
De eerste dagen: ontkenning
Daarna toch een officiële verklaring
Straling was na 3 dagen al in Zweden
Verspreiding over heel Europa
Maatregelen in Europese landen
100 doden door extreme straling
Indirecte slachtoffers: een onbekend aantal
Schildklierkanker
335.000 mensen geëvacueerd
Alles achterlaten
Spooksteden
De uitsluitingszone
Natuur in een radioactief gebied
Nucleair toerisme
De reactor is bedekt
De sarcofaag
Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(1/50)
Een naam om nooit te vergeten

Op 25 april 1986 werd de naam van een kleine plaats in Oekraïne synoniem met een nucleaire ramp.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(2/50)
Tsjernobyl lag in de Sovjet-Unie

Oekraïne was destijds een van de Sovjetstaten en werd bestuurd vanuit Moskou.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(3/50)
Keerpunt in de Koude Oorlog

De ramp in Tsjernobyl was een keerpunt in de Koude Oorlog, omdat het zwakheden in de hiërarchie van het Sovjetbestuur blootlegde.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(4/50)
Vraagtekens bij kernenergie

De kernramp in Tsjernobyl was eveneens een keerpunt in de internationale discussie over atoomenergie. Is het werkelijk zo'n prachtig alternatief voor olie en kolen?

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(5/50)
Duizenden jaren radioactief

De ramp had gevolgen van radioactiviteit die volgens National Geographic meer dan 30.000 jaar zullen blijven bestaan.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(6/50)
100 kilometer van Kyiv

Tsjernobyl ligt 100 kilometer ten noorden van Kyiv (Kiev), vlakbij de grens met Wit-Rusland (Belarus).

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(7/50)
Vier kernreactoren

In de jaren zeventig werd er een kerncentrale van het type RBMK (krachtig kanaal-type) met vier reactoren gebouwd.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(8/50)
Vreedzaam gebruik van atoomtechnologie

Kernenergie werd gezien als een prestatie van Sovjet-ingenieurs. Het werd aan de wereld gepresenteerd met de slogan "Atoom voor de Vrede."

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(9/50)
Een stad voor het personeel: Pripyat

Naast de kerncentrale zelf werd Pripyat gebouwd om de arbeiders van Tsjernobyl en hun families te huisvesten.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(10/50)
Tienduizenden inwoners

De stad had op het moment van de ramp meer dan 50.000 inwoners.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(11/50)
Pripyat, een complete stad

Het had scholen, winkels, flats en zelfs een pretpark. Deze liggen er vandaag de dag verlaten bij.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(12/50)
De dag van het ongeluk

Het ongeluk gebeurde in de nacht van 25 op 26 april 1986.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(13/50)
Een routinetest

Het was het gevolg van een routine-onderhoudstest in de vierde reactor van de kerncentrale. Deze test was van tevoren gepland, maar er ging van alles mis.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(14/50)
Menselijke fouten en pech

Het personeel maakte verschillende fouten en had bovendien ook nog pech op cruciale momenten. Alles wat mis kon gaan, ging mis.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(15/50)
Test van het koelsysteem

Het plan was om tijdens de stilstand van de reactor te testen of hij gekoeld kon worden als het complex ooit zonder stroom zou komen te staan.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(16/50)
Zonder het vangnet van noodkoeling

Om dit goed te kunnen testen, moest het noodkoelsysteem tijdelijk uitgeschakeld worden.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(17/50)
Ontwerpfout in de reactor

Het team was zich er niet van bewust dat de reactor een ontwerpfout had. Zoals later bleek, zou de reactor heel instabiel worden als hij op een laag vermogen werd gezet.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(18/50)
Getest door een minder ervaren groep

De ochtendploeg zou de test uitvoeren met een groep getrainde ingenieurs en specialisten.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(19/50)
Nachtdienst

Problemen met het elektriciteitsnet van Kiev dwongen de proef echter naar de nachtploeg, die minder ervaring had. Deze ploeg volgde de instructies van het vorige team op maar was minder goed voorbereid om ze uit te voeren.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(20/50)
Hoofdpersonen van het drama

De ploeg stond onder toezicht van plaatsvervangend hoofdingenieur Anatoly Dyatlov.

(Foto: Paul Ritter speelt de rol van Anatoly Dyatlov in de HBO-serie 'Chernobyl' in 2019)

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(21/50)
De test

Om 1:23 uur in de morgen van 26 april 1986 lieten de medewerkers van de centrale een aantal extreem hete splijtstofstaven in koelwater zakken.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(22/50)
Heel veel stoom

De aanraking met het koelwater veroorzaakte een immense hoeveelheid stoom, die als gevolg van de ontwerpfouten in de reactor voor meer reactiviteit in de kern van reactor nummer 4 zorgde.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(23/50)
Explosies

Het experiment resulteerde in een onverwachte stroomstoot in de energiecentrale, die een kettingreactie van explosies veroorzaakte.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(24/50)
De reactorkern kwam bloot te liggen

De explosies leidden ertoe dat de de 1.000 ton wegende plaat die de reactorkern afdekte, los werd gerukt, waardoor straling vrijkwam in de atmosfeer en de toevoer van koelvloeistof naar de reactor werd afgesneden.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(25/50)
Radioactiviteit in de lucht

Door de explosies kwam er direct een ongekende hoeveelheid radioactief materiaal vrij. Personeel dat dicht bij de reactorkern werkte, overleed in veel gevallen direct aan de straling.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(26/50)
Dodelijk materiaal

Wat je op deze foto ziet, is de zogenaamde olifantenvoet van de kerncentrale. In de onmiddellijke nasleep van de kernsmelting zou een paar minuten in de buurt van dit object je een zekere dood brengen, vanwege de hitte en straling. Tot op de dag van vandaag is het radioactief.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(27/50)
Direct onder de reactorkern

De olifantenvoet is een vaste massa van gesmolten splijtstof, vermengd met heel veel beton, zand en materiaal voor de kernafdichting waar de splijtstof doorheen was gesmolten. Hij bevindt zich in een kelderruimte onder de oorspronkelijke locatie van de kern.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(28/50)
Grootste lek ooit

Volgens de World Nuclear Association was de ramp in Tsjernobyl de grootste ongecontroleerde radioactieve lozing die ooit voor een civiele operatie was geregistreerd.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(29/50)
Radioactiviteit

Gedurende 10 dagen kwamen er grote hoeveelheden radioactieve stoffen vrij in de lucht.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(30/50)
Pripyat in direct gevaar

De grootste bedreiging was uiteraard voor de bevolking van Tsjernobyl en Pripyat. Tot op de dag van vandaag zijn deze plaatsen onleefbaar.

(Foto: een sporthal in Pripyat die kort na de ramp verlaten is)

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(31/50)
Doden en gewonden vanwege de straling

Medewerkers van de kerncentrale en brandweerlieden werden massaal in het ziekenhuis opgenomen vanwege de straling.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(32/50)
Evacuatie liet op zich wachten

Toch duurde het 36 uur voordat de bevolking van Tsjernobyl en Pripyat werd geëvacueerd.

(Foto: een verlaten supermarkt in Pripyat)

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(33/50)
Het Apparatsjik vertraagde de redding

Door hun trage, bureaucratische regeringsapparaat hadden de Sovjetautoriteiten onder leiding van Michail Gorbatsjov bijzonder veel tijd nodig om adequaat te reageren op de nucleaire ramp.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(34/50)
Slecht voor het imago van de Sovjet-Unie

De autoriteiten maakten zich in het begin meer zorgen om de reputatieschade voor de Sovjet-Unie dan om de ramp zelf.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(35/50)
De eerste dagen: ontkenning

In eerste instantie ontkenden ze het ongeluk zelfs. Het was een tijd van veel geheimen in de Koude Oorlog, en de ontkenning van Tsjernobyl was daar een extreem voorbeeld van.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(36/50)
Daarna toch een officiële verklaring

De regering legde pas op 28 april een officiële verklaring af, drie dagen na het ongeval.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(37/50)
Straling was na 3 dagen al in Zweden

Ze moesten wel, want op dat moment waren er al ongewoon hoge stralingsniveaus ontdekt in Zweden.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(38/50)
Verspreiding over heel Europa

De verspreiding ging uiteindelijk heel Europa over, al was het effect zwakker in verafgelegen gebieden.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(39/50)
Maatregelen in Europese landen

Internationaal vrachtverkeer werd gecontroleerd op radioactiviteit, zoals deze vrachtwagen die uit Oost-Europa Duitsland binnenkwam.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(40/50)
100 doden door extreme straling

The Lancet meldt dat er minder dan 100 mensen in Tsjernobyl zijn gestorven aan acute blootstelling aan straling.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(41/50)
Indirecte slachtoffers: een onbekend aantal

Het is echter niet duidelijk hoe veel langdurige slachtoffers er in het gebied zijn.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(42/50)
Schildklierkanker

Wat we wel weten, is dat meer dan 4.000 mensen schildklierkanker hebben ontwikkeld, voornamelijk kinderen.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(43/50)
335.000 mensen geëvacueerd

Volgens gegevens van het Amerikaanse National Energy Institute van de Verenigde Staten zijn er uiteindelijk meer dan 335.000 mensen uit het gebied geëvacueerd.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(44/50)
Alles achterlaten

Deze mensen vertrokken meestal op stel en sprong, moesten al hun bezittingen achterlaten en kwamen nooit meer terug.

 

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(45/50)
Spooksteden

Daardoor zien Tsjernobyl en Pripyat eruit als spooksteden.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(46/50)
De uitsluitingszone

Rond de kerncentrale van Tsjernobyl is een gebied van 2.600 vierkante kilometer ingesteld waar je niet mag komen.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(47/50)
Natuur in een radioactief gebied

De natuur gaat zijn gang en er zijn dieren te zien, zoals deze przewalskipaarden.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(48/50)
Nucleair toerisme

Het gebied kan tegenwoordig bezocht worden met speciale tours van de verlaten steden en het bos rond Tsjernobyl.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(49/50)
De reactor is bedekt

En de kerncentrale zelf? Tegenwoordig is reactor 4 omhuld door een constructie van staal en beton die de straling tegen moet houden.

Tsjernobyl, een tragedie in de Sovjetstaat Oekraïne
(50/50)
De sarcofaag

Ze noemen die huls ook wel de "sarcofaag." Vanwege het grote gevaar is er nooit een andere manier gevonden om het probleem van de lekkende reactor op te lossen.

Más para ti